“System alarmowy w inteligentnym domu” – artykuł Mariusza Morycza

Wykorzystanie systemu alarmowego w inteligentnym domu

Systemy alarmowe stały się już niemal nieodzownym elementem każdego nowoczesnego domu, a coraz częściej również i mieszkania. Warto wspomnieć, że jest to jedynie ich potoczna nazwa. Właściwie powinniśmy bowiem mówić o SSWiN – systemach sygnalizacji włamania i napadu. W przypadku klasycznych instalacji tak zresztą jest – jedyną ich funkcją jest sygnalizowanie o krytycznych zdarzeniach. Zupełnie inaczej wygląda to jednak w przypadku inteligentnych domów, kiedy różne systemy są ze sobą zintegrowane. Zastanówmy się zatem jakie daje to możliwości.

 

Od czego należy zacząć?

Przede wszystkim – należy ustalić na czym polega integracja. Łączyć systemy możemy na różnych poziomach, w zależności od tego na jakich funkcjonalnościach (a co za tym idzie – możliwych scenariuszach) nam zależy. Chcąc jednak mówić o pełnym wykorzystaniu systemu alarmowego w inteligentnym domu musimy mieć możliwość przepływu wszystkich informacji między systemem automatyki, a alarmowym. W przypadku najbardziej popularnego w Polsce standardu KNX oraz systemu alarmowego Satel idealnym rozwiązaniem jest bramka INT-KNX, dzięki której każde wejście oraz wyjście w systemie alarmowym może odpowiadać obiektowi komunikacyjnemu w systemie KNX.

Jak wykorzystać system alarmowy w codziennym użytkowaniu domu?

Najprostszym przykładem codziennego użycia sygnałów alarmowych jest zapalanie światła z wykorzystaniem czujek PIR oraz kontaktronów. Schemat jest tu oczywisty: system alarmowy wysyła informację o naruszeniu danej czujki (w trybie rozbrojenia nie wpływa to na pracę systemu alarmowego), a system automatyki wykorzystuje ją do przełączenia przekaźnika odpowiedzialnego za obwód oświetlenia w danym pomieszczeniu.

Często łączy się również akcję uzbrojenia alarmu ze scenami w domu. Przykładowo po wpisaniu na manipulatorze kodu, oprócz przejścia alarmu w tryb czuwania – wybrane obwody gniazd oraz oświetleniowe wyłączają się. Komunikacja między systemami jest wówczas bardzo podobna: system automatyki na wiadomość od alarmu o uzbrojeniu reaguje zmianą stanu przekaźników.

Gdy sterowanie ogrzewaniem odbywa się z poziomu automatyki, możliwa jest również reakcja na otwarcie okna. System alarmowy, po wykryciu naruszenia kontaktronu okiennego, wysyła informację do systemu automatyki. Ten reaguje zmianą stanu siłownika grzejnikowego doprowadzając do zamknięcia zaworu i wyłączenia ogrzewania w danym pomieszczaniu na czas jego wietrzenia.

Powyższe przykłady pokazują najczęstszy kierunek wysyłania komunikatów podczas integracji: od systemu alarmowego do systemu automatyki. Jednak możliwa jest również komunikacja w drugą stronę. Przykładowo: przytrzymanie przez 3 sekundy przycisku przy drzwiach wejściowych może spowodować uzbrojenie alarmu (a wraz z nim – wyłączenie wszystkich świateł w domu). W przypadku takiej komunikacji kluczowy jest wybór możliwych do przesłania systemowi alarmowemu komend. Bo o ile uzbrajanie systemu z poziomu automatyki jest po prostu wygodne, o tyle sensowność jego rozbrajania jest mocno wątpliwa – chociażby ze względu na fakt, że nieszyfrowany sygnał nadany magistralą KNX byłby wówczas w stanie wyłączyć działanie systemu alarmowego.

 

A co w przypadku włamania?

Choć zapewne każdy użytkownik systemu alarmowego wolałby, aby ten nigdy nie był potrzebny, to właśnie przy wykryciu napadu lub włamania integracja z systemem automatyki może być najbardziej przydatna. Scenariuszy działań w takiej sytuacji jest bardzo dużo: począwszy od wysłania sygnału do agencji ochrony oraz na telefony domowników, poprzez bardziej wyszukane – jak wykorzystanie obwodów oświetlenia w celu sygnalizacji napadu (mrugające światła są znacznie bardziej widoczne niż zawieszony na elewacji sygnalizator alarmowy), po najbardziej „drastyczne” – np. zaryglowanie elektrycznie sterowanych drzwi i zasunięcie antywłamaniowych rolet zewnętrznych, dzięki czemu potencjalny intruz nie będzie w stanie uciec z domu przed przybyciem wezwanej przez agencję ochrony policji.

Warto zauważyć, że pod kątem przesyłania informacji między systemami, taki scenariusz niczym się nie różni od zapalenia światła w toalecie po wykryciu ruchu przez czujkę PIR – system automatyki jedynie odpowiednio reaguje na sygnał z systemu alarmowego.

 

Reakcja na inne zagrożenia

Obecnie Systemy alarmowe mają również możliwość sygnalizowania wykrycia pożaru, zalania i szkodliwych gazów (np. czadu, propan-butanu czy oparów chloroformu). Integracja systemów tutaj również daje spore możliwości funkcjonalne. Przykładowo: w momencie wykrycia zalania przez czujkę systemu alarmowego, system automatyki zakręca elektrozawór wody. Analogicznie sytuacja może wyglądać w przypadku wykrycia ulatniającego się gazu ziemnego, czy propan-butanu – system automatyki po otrzymaniu komunikatu z systemu alarmowego może odciąć ich dopływ. Dodatkowo, przy zintegrowaniu rekuperacji, elektrycznie sterowanych klap oddymiających, czy okien, można wymusić ich odpowiednią pracę w celu przewietrzenia domu. Sytuacja odwrotna miałaby miejsce w przypadku wykrycia pożaru – wówczas najbezpieczniej jest odciąć dostęp do tlenu zamykając wszystkie okna i klapy oraz zatrzymując pracę rekuperacji. Jednocześnie w takim przypadku bardzo ważne jest odryglowanie wszystkich zamków lub elektrozaczepów w drzwiach, aby możliwe było jak najsprawniejsze opuszczenie zajętego ogniem domu.

 

Nieograniczone możliwości

Dobrze zintegrowany domowy system alarmowy ma podobny zakres dostępności do wykorzystania w automatyce jak każdy inny element inteligentnego domu – czyli nieograniczony. Wykorzystując cały wachlarz dostępnych czujek możemy tworzyć dowolne scenariusze działania. Od wysłania na telefon informacji o wykrytym w domu dymie papierosowym, poprzez zamontowanie pod łóżkiem czujki ruchu do włączenia oświetlenia przypodłogowego (załączanego w nocy, po postawieniu nogi na podłodze i wstaniu), aż po system parkingowy, pokazujący wyliczony czas oraz częstotliwość użycia danego samochodu z garażu (wykorzystując sygnał z czujek na suficie).

Jak zatem widać – alarm w inteligentnym domu to już nie tylko system sygnalizacji włamania i napadu, ale również element pełniący ważną rolę w automatyce budynkowej.

Mariusz Morycz
Futunext®
[email protected]